جام کوردی - در هفتههای اخیر، ایالات متحده، به عنوان بخشی از تحریمهای خود، در چارچوب تشدید تنشهای نظامی، با هدف خفه کردن اقتصاد ایران و کاهش توانایی آن در صادرات نفت و واردات کالا، بنادر ایران را محاصره دریایی کرده است. این محاصره شامل نظارت بر کشتیها و اعمال محدودیتهایی بر دریانوردی در تنگه هرمز، که شریان اصلی انرژی جهانی است، بوده است. این عملیاتها با تکیه بر استقرار یک نیروی دریایی بزرگ، ناوهای هواپیمابر، ناوشکنها، بالگردها و موشکهای هدایتشونده انجام شده است .
از آغاز جنگ بین ایالات متحده و ایران، واشنگتن از تمام ابزارها برای کنترل منطقه، به ویژه ایران، استفاده کرده است. ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، بیش از یک بار به صراحت اعلام کرده است که ایران در تلاش برای بقا است و تمام امکانات لازم را فراهم خواهد کرد تا جنگ طولانی نشود و بنابراین اگر جنگ ادامه یابد، بزرگترین بازنده خواهد بود. از سوی دیگر، تهران تأیید کرده است که برای چنین جنگهایی آماده است و تسلیم اراده ترامپ نمیشود. بنابراین، از زمان آغاز آن، صدای هر دو طرف بلند شده است و آنها از جنگ رسانهای به عنوان ابزاری مؤثر برای جلب اعتماد افکار عمومی و در نتیجه افزایش صدای مخالفان و موافقان آن جنگ استفاده کردهاند .
همانطور که میدانیم، جنگ آمریکا و ایران مراحل مختلفی را پشت سر گذاشت؛ از درگیریهای رسانهای و بیانیههای دو طرف و تهدیدهای سیاسی و اقتصادی گرفته تا مداخلات نظامی و بمباران مراکز نظامی و غیرنظامی ایران. اوضاع به همین منوال ادامه یافت تا اینکه طرفهای بینالمللی و منطقهای برای یافتن راهحلی که مناسب همه طرفها باشد، مداخله کردند، بهویژه با توجه به اینکه اقتصاد جهانی به دلیل کمبود نفت و کالا به شدت آسیب دیده است. این بدان معناست که اگر این وضعیت ادامه یابد، عواقب وخیمی خواهد داشت و در نتیجه، قیمت سوخت و کالاها افزایش خواهد یافت .
در نتیجه مذاکرات جاری بین ایران و ایالات متحده، و با مداخله طرفهای ناظر بر توافق، واشنگتن قصد خود را برای لغو محاصره دریایی ایران ابراز کرد. این موضوع توسط رئیس جمهور ترامپ در یک کنفرانس مطبوعاتی که صبح روز 29 مه برگزار شد، اعلام شد و او در آنجا قصد خود را برای لغو محاصره دریایی اعلام کرد .
صحبت از لغو محاصره دریایی ایران توسط ایالات متحده، به دلیل پیامدهای قابل توجه آن بر اقتصاد جهانی و موازنههای سیاسی در خاورمیانه، برجستهترین تحول در صحنه منطقهای محسوب میشود. این موضوع پیامدهای سیاسی بسیاری دارد، از جمله: تلاش ایالات متحده برای پایان دادن به جنگ، زیرا بسیاری آن را یک جنگ نیابتی میدانستند که آمریکا در آن نقشی نداشت، و همچنین محاسبات داخلی در آمریکا، جایی که ترامپ با فشارهای داخلی روبرو است، به ویژه با نزدیک شدن به انتخابات، زیرا ایالات متحده در اوایل نوامبر امسال انتخابات میاندورهای برگزار خواهد کرد.
تصمیم به لغو محاصره دریایی ایران، یک نقطه عطف استراتژیک و فرصتی برای آرامش و ثبات پس از هفتههای سختی است که منطقه به طور کلی و ایران به طور خاص پشت سر گذاشتهاند. با این حال، مهمترین سوال در نتیجه آنچه اتفاق افتاده و در حال وقوع است، همچنان باقی است: آیا ایالات متحده به مفاد توافق منعقد شده بین خود و ایران پایبند خواهد ماند، یا این بخشی از بازی جنگ تلقی میشود و بنابراین وسیلهای برای خرید زمان برای از سرگیری دور جدید به روشی دیگر خواهد بود؟