باشماق؛ دروازه‌ای که می‌تواند قطب تجارت کشاورزی غرب کشور باشد

استان کردستان به دلیل همجواری با اقلیم کردستان عراق، از مزیتی برخوردار است که بسیاری از استان‌های کشور از آن بی‌بهره‌اند. این همسایگی، فرصت مناسبی برای ایجاد یک کریدور پایدار تجارت محصولات کشاورزی فراهم کرده است؛ ظرفیتی که هم می‌تواند بازار مطمئنی برای تولیدکنندگان ایرانی ایجاد کند و هم نیازهای بازار داخلی را از طریق واردات هدفمند کالاهای اساسی تأمین کند.

در این میان، مرز باشماق می‌تواند نقشی فراتر از یک گذرگاه تجاری ایفا کند. این مرز ظرفیت آن را دارد که به یکی از مراکز اصلی واردات محصولات کشاورزی، به‌ویژه میوه‌های گرمسیری، تبدیل شود. تسهیل واردات کالاهایی مانند موز، علاوه بر تأمین به‌موقع نیاز بازار، به افزایش رقابت، کنترل قیمت‌ها و جلوگیری از نوسانات بازار کمک خواهد کرد. از سوی دیگر، افزایش حجم تجارت از این مرز، موجب رونق فعالیت‌های اقتصادی، ایجاد اشتغال و تقویت درآمد فعالان حوزه حمل‌ونقل، انبارداری و خدمات مرزی خواهد شد.

از این رو، آمادگی مدیریت‌های مرتبط برای همکاری و تسهیل هرچه بیشتر امور مربوط به واردات محصولات کشاورزی، اقدامی ارزشمند و ضروری است. کاهش زمان انجام تشریفات گمرکی، حذف فرآیندهای زائد اداری و هماهنگی بیشتر میان دستگاه‌های متولی، می‌تواند باشماق را به یکی از رقابتی‌ترین مرزهای تجاری کشور تبدیل کند.

در کنار واردات، نباید از ظرفیت‌های صادراتی استان کردستان نیز غافل شد. تولیدات باغی، محصولات زراعی، گیاهان دارویی و صنایع غذایی استان می‌توانند سهم بیشتری از بازار اقلیم کردستان عراق را به خود اختصاص دهند. نزدیکی جغرافیایی، اشتراکات فرهنگی و روابط اقتصادی گسترده میان دو منطقه، بستری مناسب برای شکل‌گیری زنجیره‌های ارزش مشترک و سرمایه‌گذاری‌های دوجانبه در بخش کشاورزی فراهم کرده است.

نکته مهم اینجاست که توسعه همکاری‌های کشاورزی میان کردستان و اقلیم کردستان عراق، موضوع تازه‌ای نیست. در سال‌های گذشته، استانداران وقت استان کردستان و مسئولان اقلیم کردستان عراق تفاهم‌نامه‌هایی را برای گسترش همکاری‌های اقتصادی، تجاری و کشاورزی امضا کردند؛ تفاهم‌نامه‌هایی که در صورت اجرای کامل، می‌توانستند بخشی از ظرفیت‌های امروز را بالفعل کنند. با این حال، بخش قابل توجهی از مفاد این توافقات تاکنون اجرایی نشده و همچنان روی کاغذ باقی مانده است.

اکنون زمان آن فرا رسیده که این توافقات از مرحله امضا به مرحله اجرا برسند. تشکیل کمیته‌های مشترک، تعیین برنامه زمان‌بندی، رفع موانع قانونی و استفاده از ظرفیت بخش خصوصی می‌تواند جان تازه‌ای به این همکاری‌ها ببخشد. بدون تردید، فعال شدن کامل ظرفیت‌های مرز باشماق نه تنها به توسعه تجارت محصولات کشاورزی و تنظیم بازار کالاهای اساسی کمک می‌کند، بلکه به رونق اقتصادی استان کردستان، افزایش اشتغال، تقویت معیشت مرزنشینان و توسعه روابط اقتصادی ایران و اقلیم کردستان عراق نیز خواهد انجامید.

باشماق امروز بیش از هر زمان دیگری آماده ایفای نقشی بزرگ‌تر در اقتصاد کشور است؛ نقشی که تحقق آن، نیازمند عزم جدی مسئولان، اجرای توافقات گذشته و نگاهی راهبردی به ظرفیت‌های تجارت مرزی است.

فردین کمانگر روزنامه‌نگار