کتایون مردافکن، راهنمای گردشگری، در گفت‌وگو با جام کوردی با اشاره به چالش‌های پیش روی فعالان گردشگری در استان، معتقد است بخش مهمی از مشکلات این حوزه نه به کمبود جاذبه، بلکه به فضای حاکم بر فعالیت‌های گردشگری و ضعف فرهنگ همکاری بازمی‌گردد. در ادامه حاصل گفتگوی جام کوردی با این فعال حوزه گردشگری را بخوانید:
جام کوردی: به نظر شما با وجود ظرفیت‌های متعدد گردشگری، چرا کرمانشاه هنوز نتوانسته سهم قابل‌توجهی از اقتصاد گردشگری کشور به دست آورد؟
-کرمانشاه از نظر جاذبه‌های گردشگری چیزی کم ندارد؛ مسئله اصلی جاذبه‌ها نیستند، بلکه فضایی است که در آن قرار است فعالیت گردشگری شکل بگیرد. در سال‌هایی که در این حوزه فعالیت کرده‌ام، به این تجربه رسیده‌ام که هر کسی بخواهد قدمی در حوزه گردشگری بردارد، برای همان یک قدم باید چند برابر انرژی بگذارد.
این انرژی اضافه، صرف خود کار نمی‌شود؛ بخشی از آن صرف مراقبت از پشت سر و عبور از حاشیه‌هایی می‌شود که نباید وجود داشته باشد. جایی که باید همکاری شکل بگیرد، گاهی شاهد رقابت ناسالم هستیم و جایی که باید هم‌افزایی باشد، فاصله ایجاد می‌شود.
جام کوردی: و این شرایط چه تأثیری بر فعالان گردشگری دارد؟
- کسی که می‌خواهد در این حوزه کار کند، فقط با مشکلات اقتصادی، کمبود زیرساخت یا مسائل اجرایی مواجه نیست؛ گاهی با بی‌اعتمادی و بی‌مهری هم روبه‌رو می‌شود. همین مسئله باعث می‌شود بسیاری از افراد، حتی با وجود علاقه و عشق به این حرفه، نتوانند مسیر خود را ادامه دهند یا به‌تدریج از میدان فعالیت خارج شوند.
جام کوردی: به نظر شما چرا موفقیت یک فعال گردشگری گاهی به جای اینکه یک فرصت تلقی شود، تهدید دیده می‌شود؟
- به نظر من موفقیت یک نفر نباید تهدید دیگری باشد. در بازار گردشگری، اگر یک راهنما، یک مدرس یا یک فعال گردشگری موفق شود، این موفقیت می‌تواند کل چرخه گردشگری استان را رونق بدهد.
مشکل اینجاست که گاهی این موضوع را نمی‌بینیم. به جای اینکه کمک کنیم کیک گردشگری بزرگ‌تر شود، تلاش می‌کنیم سهم دیگری را از همان کیک کوچک کم کنیم. اگر همان انرژی که برای گرفتن سهم دیگران صرف می‌شود، برای ساختن زیرساخت، آموزش و همکاری هزینه شود، کرمانشاه می‌تواند جایگاه واقعی خود را در گردشگری کشور پیدا کند.
جام کوردی: برای تغییر این شرایط، از کجا باید شروع کرد؟
- به باور من، مهم‌ترین نقطه شروع، تغییر نگاه است؛ باید باور کنیم موفقیت دیگران، شکست ما نیست.
من در این چند سال به این نتیجه رسیده‌ام که گردشگری استان، بیش از پول، پروژه و تبلیغات، به فرهنگ همکاری نیاز دارد؛ به فضایی که در آن هر کسی که کار می‌کند، احساس امنیت و آرامش داشته باشد و بتواند انرژی خود را صرف توسعه کارش کند.
این موضوع وظیفه یک فرد یا یک نهاد نیست؛ مسئولیت همه ما و در نهایت وظیفه یک استان است.
جام کوردی: یکی از مسائلی که در حوزه گردشگری مطرح می‌شود، فقدان ارتباط مؤثر میان بخش‌های مختلف این صنعت است. این مسئله را چطور ارزیابی می‌کنید؟
- اگر قرار است کرمانشاه از گردشگری سهم ببرد، باید از نگاه جزیره‌ای فاصله بگیریم. نگاه جزیره‌ای یعنی هر نهاد، گروه یا فعال اقتصادی فقط به منافع خودش فکر کند، در حالی که گردشگری یک زنجیره به‌هم‌پیوسته است.
راهنما، مدرس، آژانس، هتل، رستوران، فعال صنایع دستی و جامعه محلی، همه بخشی از این زنجیره هستند. موفقیت هر کدام می‌تواند بر دیگری تأثیر بگذارد.
تا زمانی که این حلقه‌ها به یکدیگر متصل نشوند و همکاری واقعی میان آنها شکل نگیرد، هیچ‌کدام به تنهایی نمی‌توانند به موفقیت پایدار برسند.
جام کوردی: اگر بخواهید یک مطالبه اصلی برای آینده گردشگری کرمانشاه مطرح کنید، آن چیست؟
- باید فضایی ایجاد شود که در آن فعال گردشگری به جای اینکه انرژی خود را صرف مقابله با حاشیه‌ها و رقابت‌های ناسالم کند، بتواند برای توسعه کارش تلاش کند.
کرمانشاه ظرفیت‌های زیادی دارد و می‌تواند از گردشگری سهم قابل‌توجهی ببرد، اما این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که به جای نگاه جزیره‌ای، نگاه زنجیره‌ای داشته باشیم و موفقیت هر فعال گردشگری را بخشی از موفقیت کل گردشگری استان بدانیم.
اگر فرهنگ همکاری شکل بگیرد، می‌توان امیدوار بود که ظرفیت‌های گردشگری کرمانشاه از روی کاغذ به اقتصاد استان منتقل شود.
اختصاصی جام کوردی
۱۴۰۵/۱۰۱