به گزارش جام کوردی، آمارهای امسال نشان می‌دهد سطح زیرکشت تخمه آفتابگردان در استان کرمانشاه از ۶ هزار و ۴۸۲ هکتار به ۵ هزار و ۶۱۱ هکتار کاهش یافته و تولید نیز از حدود ۱۲ هزار و ۱۶۰ تن به ۱۰ هزار و ۷۰۰ تن رسیده است. در سنقر و کلیایی نیز سطح زیرکشت به حدود هزار و ۹۰۰ هکتار و تولید پیش‌بینی‌شده به ۳ هزار و ۴۲۰ تن رسیده است.
این کاهش را نمی‌توان فقط به یک عامل نسبت داد. کشاورز زمانی به کشت ادامه می‌دهد که تولید برایش صرفه اقتصادی داشته باشد.
ضعف در تأمین بذر مناسب، کاهش عملکرد، مشکلات مکانیزاسیون، فقدان قیمت تضمینی مؤثر، هزینه‌های تولید و فاصله میان قیمت خرید از کشاورز و قیمت محصول فرآوری‌شده، بخشی از مشکلات زنجیره تخمه سنقر است.
از سوی دیگر، خام‌فروشی همچنان یکی از نقاط ضعف این زنجیره است. تخمه‌ای که می‌تواند با فرآوری، طعم‌دهی، بسته‌بندی مناسب و یک برند مشخص ارزش افزوده بیشتری ایجاد کند، در بسیاری موارد همچنان در مراحل ابتدایی زنجیره متوقف می‌ماند.
در حالی که ایجاد صنایع فرآوری و بسته‌بندی می‌تواند هم بازار محصول را توسعه دهد و هم سهم بیشتری از ارزش اقتصادی را نصیب تولیدکننده کند.
نکته مهم‌تر، ظرفیت صادراتی تخمه سنقر است. کرمانشاه به دلیل موقعیت مرزی و دسترسی به بازار عراق، از مزیتی برخوردار است که بسیاری از مناطق تولیدکننده کشور ندارند.
اگر تولید پایدار، کیفیت یکدست، بسته‌بندی استاندارد و برند مشخص شکل بگیرد، تخمه سنقر می‌تواند از یک محصول مصرفی در بازار داخلی به کالایی با قابلیت حضور در بازارهای منطقه تبدیل شود.
اما صادرات از حلقه آخر زنجیره شروع نمی‌شود؛ از مزرعه شروع می‌شود. اگر کشاورز به دلیل کاهش درآمد، ضعف بذر یا نبود بازار مطمئن از کشت کنار بکشد، هیچ کارخانه بسته‌بندی و برنامه صادراتی نمی‌تواند کمبود محصول را جبران کند.
تخمه سنقر امروز بیش از هر زمان دیگری به یک نگاه زنجیره‌ای نیاز دارد؛ از بذر و تولید تا خرید، فرآوری، بسته‌بندی، برندینگ و صادرات.
این محصول می‌تواند بخشی از اقتصاد کشاورزی و حتی برند تجاری کرمانشاه باشد، اما به شرط آنکه مسئولان و فعالان اقتصادی قبل از کاهش بیشتر سطح کشت، برای حفظ این زنجیره تصمیم بگیرند.
بنابراین مسئله تنها نجات یک محصول نیست؛ مسئله این است که آیا کرمانشاه می‌تواند از یک محصول بومی، یک برند اقتصادی و صادراتی بسازد یا بار دیگر شاهد از دست رفتن یک ظرفیت محلی در میان مشکلات روزمره تولید خواهیم بود!
اختصاصی جام کوردی
۱۴۰۵/۱۰۱