به گزارش جام کوردی، جنگ بهخودیِخود روان انسانها را تحت تأثیر قرار میدهد و روال عادی زندگی را برهم میزند؛ وقتی جامعه دچار التهاب میشود، این تنش به بسیاری از جنبههای زیست روزمره سرریز میکند که یکی از مهمترین آنها فضای کسبوکار است.
جنگ ایران و اسرائیل نیز از این قاعده مستثنا نبود و نااطمینانی ناشی از شرایط جنگی بر بازارها سایه انداخت: تعطیلی (یا اختلال) در بورس، قطعی و کندی اینترنت، محدودیتهای تردد و حملونقل جادهای و کاهش تقاضا در بخش مصرفی.
در یک کلام کرمانشاه که از استانهای درگیر تهاجمات بود، آسیبهای محسوس اقتصادی را تجربه کرد.
متصدی سوپرمارکت: مشتریها رفتند، کارتخوانها خوابید
- مهدی کرمخانی، صاحب یک سوپرمارکت در کرمانشاه، به جام کوردی میگوید: «سعی کردیم مغازه را باز نگه داریم و کالای مورد نیاز مردم را تأمین کنیم تا اوضاع به هم نریزد؛ اما خیلی از مشتریها به خارج از شهر پناه برده بودند و فروش ما پایین آمد. از طرف دیگر شرکتهای توزیع کالا کمتر کار میکردند و تردد ماشینهای حمل بار به حداقل رسیده بود.»
او درباره مشکلات مالی نیز افزود: «اختلال در امور بانکی باعث شد خرید مردم کاهش پیدا کند. ما هم مثل همیشه نمیتوانستیم از دستگاههای پوز استفاده کنیم.»
کارمند یک رستوران: فروش ما به دلیل فقدان گردشگر به یکچهارم سقوط کرد
- فریدون چوبتاشانی که در یکی از رستورانهای کرمانشاه کار میکند، کاهش شدید گردشگری را مهمترین ضربه دانست و گفت: «در طول جنگ، بیشتر مشتریهای ما که مسافر و گردشگر بودند، شهر را ترک کردند. فروش ما عملاً به یکچهارم رسید. از آن بدتر، حملات روزانه باعث میشد بعضی از پرسنل حاضر نشوند سر کار بیایند و ترجیح بدهند کنار خانوادهشان بمانند.»
مدیر یک آنلاین شاپ: اینترنت که قطع شد، عملا بیکار شدیم!
- در حوزه تجارت دیجیتال نیز شرایط بهتر نبود. رضا اشرفزاده، فعال فروش آنلاین، اظهار کرد: «قطعی اینترنت و محدودیت ارسال کالا همهچیز را خواباند. کلی هزینه تبلیغات داده بودیم ولی نه سفارش مؤثری ثبت شد و نه تحویلی. شرایط جنگی فروش ما را تقریباً به صفر رساند و عملا بیکار شدیم.»
روایت کسبوکارهای کرمانشاه در جنگ ۱۲ روزه نشان میدهد ضربه اقتصادی جنگ تنها از مسیر تخریب فیزیکی نیست؛ ترس جمعی، مهاجرت موقت مشتریان، اختلال پرداخت و ناامنی حملونقل زنجیروار بازار محلی را تحت فشار میگذارد.
بخش خدمات وابسته به گردشگر، کسبوکارهای خرد مصرفی، و فروشگاههای آنلاین همگی آسیب دیدند.
در مجموع به نظر میرسد باید راهکارهایی برای تابآوری اقتصادی استانهای مرزی در بحرانهای مشابه اندیشیده شود. از تنوع کانالهای پرداخت تا ذخایر لجستیکی، بیمه تعطیلی کسبوکار و حمایتهای هدفمند دولتی. گزارشهای ادامه دار جام کوردی را در این باره بخوانید.